11.11.2011 17:07
Ljóð Jónasar Tryggvasonar I
Seinni hluti ljóðabókarinnar, Harpan mín í hylnum: http://stikill.123.is/blog/2011/10/23/547953/
daddddd
d
Til æskuleiksystur
Rifjast upp í minni mínu
morgunglaðar æskustundir.
Saklaus börn með blik á augum
bláum himni léku undir.
Man ég einnig vetrarvöku
vorsins töfraheimi fjærri,
þar sem gnægð af gleðiföngum
gerði lága bæinn hærri.
Ylja mun, þótt árum fjölgi,
æskudrauma háflgleymd saga.
Leiksystir frá liðnu vori.
Lifðu heil um ævidaga.
Jónas Tryggvason
Söngur Heklu
Sambands norðlenskra karlakóra
Hefjum glaðir Heklusöng
hjartaslögin undir taka.
Júnídægrin ljós og löng
leysa sál úr vetrarþröng,
þó að væri stundum ströng
starfsins langa næturvaka.
Látum drengir hljóma hátt
Heklusöng á miðju vori.
Tökum hverja sorg í sátt.
Sjáum aðeins heiðið blátt
svo við getum saman átt
söng í hjarta, blóm í spori.
Við vígslu Húnavers
Sjá hásumardag
yfir dalnum og ánni.
Heyr fagnaðarlag.
Gakk til fylgdar með þránni
sem lyfti sér hátt
yfir hvers dagsins annir
fann styrk sinn og mátt
gegnum storma og fannir.
Því fólkið á þrá
þótt í fásinni búi.
Það langar að sjá
hvort að svanir þess fljúgi
og daganna strit
inn í dölunum þröngu
hlaut blæ sinn og lit
í þess ljóði og söngvum.
Þótt draumarnir þrátt
ei við dagana sættust
sveif hugurinn hátt
þegar heimarnir mættust.
Því hljómar í dag
yfir dalnum og ánni
það fagnaðarlag
sem var fóstrað af þránni.
Með hátíðabrag
skal nú byggð okkar skarta.
Hún hyllir í dag
þenna drauminn sinn bjarta,
sem rættist og varð
hér að vitni um samtíð
er byggði sinn garð
inn í bjartari framtíð.
Jónas Tryggvason
Við dánarfregn hins daufa
Er vorið leysti dalinn úr klakans köldu þröng
og kveðja þess til lífsins að nýju tók að óma,
en jörðin varð eitt sönglag á hörpu nýrra hljóma
þú heyrðir aðeins kliðinn af þessum frjálsa söng.
Af glaðværð léttra hlátra er gullu stræti og torg
í glaumi þeirrar stundar, sem framhjá örfleyg þýtur
og heillar þann með töfrum sem hennar fylgdar nýtur,
þú hreifst ei með þeim straumum, varst einn í fjöldans borg.
Þá hergnýr trylltra þjóða ei þyrmdi næturró
hins þjáða og vökulúna og sæng hans vætti tárum,
en myrkrið varð sem hafsjór af harmastunum sárum,
þú heyrðir fæst af þessu - en vísast kannski nóg.
Um alla fólksins vegi fer löngum lágsiglt skraf
sem lætur vel í eyrum við fyrstu dægurkynni
en hneppir sál í fjötra og fólkið lokar inni.
Þér heyrnarleysið frelsi frá þessum viðjum gaf.
Svo var þín einstigsganga um gróðurvana fjöll.
Þar gleymdust engin rök fyrir þínum skapadómi.
Að hálfu í landsins veröld, að hálfu í auðn og tómi,
þú hefir vegferð lokið og sagan þín er öll.
Nú hljóðna raddir sumars og blikna dalsins blóm
er brunninn loks að skari var ævi þinnar kveikur.
Og meðan okkur hinum nú haustið kveðju leikur,
þá heyra munt þú dyninn af vorsins lúðurhljóm.
Óskar Guðmundsson
Eiríksstöðum
Hljómaði harpa
á heiðum morgni
björt og himinhrein.
Sungu sólfagrir
silfurstrengir
óð hins unga vors.
Hljóðnuð er harpa
við hálfnað lag.
Ríkir þögn - og þó
leika ljúflega
frá lagi því
tónar um tregans sal.
Harma skal ei horfna
hörpu þína,
vinur söngs og vors.
Muna skal á meðan
minning vakir
hljóminn þann inn hreina.
Óskar á Eiríksstöðum 1932-1954 var systursonur Þorsteins Jónsson sem JT orti erfiljóðið eftir, sjá hér neðar. Óskar lést rúmlega tvítugur, hneigðist ungur til tónlistar, sótti nám í Söngskóla Þjóðkirkjunnar í Reykjavík, var orðinn organisti í Bergsstaðakirkju og starfaði í Karlakór Bólstaðarhlíðarhrepps.
Sjá Stikil 4 bls. 72-4 Viðauki ritstjóra
Þorsteinn Jónsson söngstjóri
Kveðja frá gömlum félögum
Við mættumst í söng, er morgunsins fyrsti þeyr
fór mjúklega um heimafjöll.
Og sveitin fékk annað yfirbragð þennan dag,
var orðin að tónahöll.
Hér bar okkur saman, óskylda um einatt margt
en alla með sömu þrá
að gætum við leyst úr álögum óskadraum
sem oftast í stónni lá.
Og hver okkar átti sinn eiginn boga og streng
með ólíkan hreim og lag.
Þinn strengur var jafnan sterkur, bjartur og frjáls
og stef þitt með gleðibrag.
Í fámennri byggð um vetrarkvöld vökulöng
er vorþránni stundum hætt.
Þá bregður ljóma á veginn hver söngfleyg sál
er sver sig í dagsins ætt.
- - -
Nú hnípir hver söngfugl. Rós er í runni bleik.
Það rökkvar um miðjan dag.
Af hljóðlátum trega vinur í síðasta sinn
við syngjum þér kveðjulag.
Þótt heimti nú duft þitt héðan in nakta jörð
til hvíldar í moldarsæng
mun léttfleygur andi svifinn í sólarátt
á söngvanna ljósa væng.
Jónas Tryggvason
III
Til þeirra sem héldu að ég væri skáld
Þið sögðuð, ég ætti að yrkja ljóð
og ávaxta svo mitt pund.
Og mér var sjálfum í mun að reyna.
Það mistókst þó alla stund.
Ég kaus mér hörpu með háum streng,
en hafði hennar lítil not.
Hún flutti aðeins einróma tóna
og undarleg stefjabrot.
Þá skipti ég um og lágstemmd lög
ég lék nú á streng minn, einn.
Þeim hæfði víst ekki að heyrast víða,
enda heyrði þau sjaldnast neinn.
Svo gafst ég upp, því engum er fært
að ætla sér þyngra en hann ber.
Ég kastaði hörpunni af hendi í dýpsta
hylinn við fætur mér.
Og harpan mín liggur í hylnum enn.
Þó heyri ég stundum óm
frá strengjum hennar, sem hvíslað í eyra
með hálfkæfðum sorgarróm.
Þá verða mér löngum ljóð á vör
og lauskveðnar hendingar,
sem fæðast við störf mín í fjósi og hlöðu,
fæðast og deyja þar.
Mitt ljóð er augnabliks ævintýr
í einsemd hins þögla manns.
Það geymist í dag, en er gleymt á morgun
og grafið í vitund hans.
Nú megið þið skilja að skáld er ég ei.
Þar skortir svo mikið á.
Og eitt er að lofa Ólaf konung
og annað að heyra hann og sjá.
Jónas Tryggvason
Skilurðu vorið
Í hægindastól þú stritar,
stöðugt að reikna og skrifa.
Þú valdir af frjálsum vilja þitt starf
og vildir í rósemi lifa.
Hvort vor eða kaldur vetur
um veröld fer höndum sínum,
þú situr hér stöðugt og stimpast við
strikin úr pennanum þínum.
Er vetrarins köldu kyljur
kváðu sitt lag við þinn glugga,
þú breiddir þín skjöl á borðið, og sjá,
hér bar á ei nokkurn skugga.
En svo, þegar hækkaði sólin
og söngur varð nýr í blænum,
varð skrifstofan þröng og þungt hennar loft
og þú vildir komast úr bænum.
Þá vildirðu vorsins njóta
og verða þess aufúsugestur.
Að eignast í faðmi þess algleymisvé
varð ósk þín og draumurinn bestur.
En er það þá einungis vorið
sem annt þú og blærinn þess mildur,
og veistu þá ei, að veturinn er
vorinu dálítið skyldur.
Þeim einum gat unaður vorsins
óskiptrar gleði fengið
sem hafði í vetrarins hríðarbyl
harðfrera lífsins gengið.
Þú vissir svo fátt um vetur
í værðinni innan þilja
og gengur því, ef til vill, eitthvað ver
unaðssemd vorsins að skilja.
Því aðeins að enduðum vetri
er unnt hverju vori að fagna
og ríkti hér alltaf eilíft vor
yrði angan þess hvergi til sagna.
Jónas Tryggvason
Lyrisk ástavísa
Um miðjan júní var það, þegar moldin fór að anga
og margir tóku stúdentspróf og hresstu sig á tári,
þá gekkst þú út í sólskinið með gleðibros um vanga
og geislar vorsins dönsuðu í þínu brúna hári.
Hver hreyfing þín var létt, eins og léki blær í grasi,
sem liði bára á vogi í ferskum töfrum sínum.
Og aldrei vissi ég neina svo yndislega í fasi.
Í engu fannst þér nokkur lík af stallsystrunum þínum.
Því hvar sem þú í sólskininu sumardaginn langan
fórst sviflétt, eins og vængjuðu álfabörnin forðum,
varð tilveran sem þrungin af unaðslegri angan,
sem aðeins verður skynjuð, en tæpast lýst í orðum.
Við hittumst kvölds og morgna. Þá hafði ástin völdin.
Það haustaði og snjóaði og svo var kominn vetur
og augnablikin liðu, ég sat undir þér á kvöldin
og enginn hefur nokkru sinni launað mér það betur.
En það er stundum sviplegt þegar hrynja glæstar hallir.
Nú hefur þú í bili tapað öllum sjönsum þínum
því draumarnir um þig reyndust einskis virði allir,
og önnur slær nú metin í reikningunum mínum.
Já, það var mikill ólukkans skaði að þeirri skitu,
sem skyndilega fékkstu og ekki þornað getur,
því þú varst besta kýrin mín með fjögra prósent fitu
og í fimmtán mörkum enn þótt þú bærir snemma í vetur.
Jónas Tryggvason
Flúðadrangur
Þú stendur hér aleinn í straumnum.
Þinn styrkur er samur í dag og í gær.
Þú lætur sem finnist þér fátt um
er fjörlega báran á grynningum hlær
og laugar þinn fótstall í ljóði
um leið og hún ögrandi hverfur þér fjær.
Þú stóðst hér um aldir og enginn
kann upphafs þíns sögu, né fortíðar skil.
Á aðra hönd gáskafullt grunnvatn,
sem glettist við flúðina og drekkur þér til.
Til hinnar er fossbrúnin ferleg,
sem fallöldu steypir í botnlausan hyl.
Þitt stolt er að eiga ekki afdrep
í annarra skjóli, en kunna því best
að standa þar einn af þér storminn,
sem strangast er veðrið og átök þess mest.
Og svo er sem illviðraógnin
um aldirnar hafi ekki tönn á þér fest.
Og samt - þessi síkvika bára
með sakleysi í fasi og uppgerðarhægð
ber eyðingarkraft í þeim kossi,
er kyssir hún steinriðin sorfin og fægð.
Frá upphafi dags þín til enda
hún ann ekki hvíldar og býður ei vægð.
Þótt reisn þín af sjálfglöðum sefa
í svalviðrum daganna einu sé háð
og gustillar óveðragrýlur
ei geti úr svip þínum stórlætið máð,
hin lágværa, léttstreyma alda
þó lætur að síðustu örlög þín skráð.
Svo stendur þú áfram í straumnum -
þinn styrkur er minni í dag en í gær.
Hvert augnablik andvöku þinnar
ber úrslitastundina vægðarlaust nær,
er steypistu dag einn af stalli
í straumkastsins iðu - en grunnvatnið hlær.
Jónas Tryggvason
a