15.07.2011 22:24

að seiður jökulánna búi í kvæðalögum hans

  Drukkinn bóndi úr Skyttudal

1.

Er byggðin fyllist sorta langra síðsumarnótta,

og svefndrukkinn blærinn leikur fölnuð engi við,

Þá kemur hann eftir veginum á klárnum ljósaskjótta,

með klyfjahest í taumi, að dalabænda sið.

2.

Hann er bóndi framan úr dölum, er heim úr kaupstað kemur,

hann kemur þangað sjaldan, aðeins vor og haust. -

Hann er fasmikill að vanda og fótastokkinn lemur.

Hann er fullur, gamli maður, og syngur hvíldarlaust:

3.

"Nú er hann enginn skrælingi hann Skyttudals-Finni,

hann skuldlaus er við kaupmanninn, já sjálfan djöfulinn.

Og einhvers staðar hefur hann í hnakktöskunni sinni

heila flösku af brennivíni. - Áfram Skjóni minn!

4.

Þeir eru ekki margir, sem eiga skuldlaust kotið

og áttatíu rollur og jarpan trússahest,

sem fá sinnar gæfu - eða gæfuleysis - notið

það er gaman að vera fullur, það skil ég manna best. ... "

5.

En glaður drykkjusöngurinn heyrist heim að bæjum,

svo hundar stökkva geltandi fram í bæjargöng.

 Í hverri gluggasmugu eru krakkarnir á gægjum,

þau kannast flestum betur við þenna glaða söng.

6.

Er kemur hann í tröðina er trúss á öðrum klakknum,

og taglbandið er slitið, - af klárnum snarast senn -,

og álagið er tapað og ístaðið frá hnakknum,

og önnur gjörðin hörfin, - en taskan lafir enn.

7.

Þessu aldni heiðabóndi, sem í stormum hefir staðið

og stritað og glímt hinar þyngstu þrautir við,

hann ríður á þessu kvöldi eins og höfðingi í hlaðið,

og hendir sér af baki - að óðalsbænda sið.

8.

Því í kvöld er hann glaður, nú er sérhver sorg í banni,

og sólskinsbjart um hverja hugsun þessa snauða manns.

Hann er fullur segja börnin, og fagna komumanni,

því Finni gamli er vinsæll og kvæðalögin hans.

9.

Í föðurgarði mínum var hann forðum góður gestur,

þótt gæfuleysið skini út um dökku augun hans.

Af kvæðamönnum öllum var hann kannske allra mestur,

og kannski var hann mestur af skáldum þessa lands.

10.

Hann var fátæktar og þrældómsins brennimarki brenndur,

og bættar voru flíkurnar og höndin þreytukreppt,

en það er engin nýlunda um heiðabóndans hendur,

þær hafa flestar drengilega við örbirgðina keppt.

11.

En mörgum fannst að sorg og gleði söng hans uppi bæru

og seiður jökulánna byggi í kvæðalögum hans, -

að örlög Skyttudalsins og vonir allar væru

í vísum þessa drykkfellda bónda og kvæðamanns. - 
                            
Guðmundur Frímann/Störin syngur Rv. 1937

Glögga og sannferðuga mynd af kvæðamanni úr litlu koti dregur Guðmundur upp í þessu snjalla ljóði og bæjarnafnið Skyttudalur í heiti kvæðisins leiðir fljótt hugann að Árna gersemi sem kvað öllum mönnum betur, var drykkfelldur þar til hann eignaðist konu og fór síðan til að búa í Skyttudal. Guðm. Frímann - f. 1903 - var rúmum 40 árum yngri en Árni og var 15 ára þegar hann lést.

Guðm. Frímann frá Hvammi í Langadal:

- Um Árna gersemi

Best man ég hann þar sem hann sat á einhverju rúmi gömlu baðstofunnar í Hvammi, studdi hönd undir kinn, dálítið framlotinn og kvað við raust. Oft kvað hann þessa alkunnu vísu Valabjarga-Ólafs, eins og hún væri hans eigið hjartarím:

Við mig rjálar veröldin

verr en brjáluð kona

veikir sálarverkfærin

vaxið mál er svona.

. . .

Þessa vísu heyrði ég í æsku að Ingigerður skáldkona Helgadóttir á Kárastöðumm hefði kveðið um Árna:

Bakkus Árna bægir frá

brúði að faðma hreina;

glaður því hann ganga má

götu lífs óbeina.

 

Flettingar í dag: 115
Gestir í dag: 28
Flettingar í gær: 31
Gestir í gær: 20
Samtals flettingar: 478550
Samtals gestir: 92242
Tölur uppfærðar: 3.4.2020 19:53:22